Waarom is het westen een aantal eeuwen succesvoller geweest dan het Midden- of het Verre Oosten? De fanatiekelingen schrijven het toe aan het geloof. Daarbij merken ze op dat verder van de evenaar een groter economisch succes wordt gerealiseerd. Zij constateren dat verder naar het noorden het protes-tantisme in vergelijking tot het papisme de overheersende geloofsovertuiging is. Hierbij wordt afgezien van Rusland, waar het overheersende geloof orthodox is. Maar dat kan eenvoudig worden weg gedefinieerd, omdat in dit land geloof sinds 1918 werd gezien als opium voor het volk.

Een heel andere verklaring die meer plausibel lijkt, komt uit een Egyptische bron. Ik heb de bron zien langsflitsen, maar ik weet hem niet meer terug te vinden. Dit is dus geen Zu Guttenbergje.

Het economisch succes van het westen komt ook volgens deze deskundige door een verschil in institu-ties. Deze institutie is niet de kerk, maar een economisch-juridische samenwerking. Deze samenwerking is bekend als NV, Plc, AG of SA. Kenmerkend hiervoor is pooling of financial interests. Door voor een klein deel een belang te nemen in meerdere schepen, konden (Amsterdamse) handelaren hun risico’s spreiden. Als er enkele schepen ten onder gingen, werden gekaapt of er werd gemuit, was dat geen probleem, zolang er maar een aantal terugkwam met lading. De schepen die terugkwamen, genereerden zoveel opbrengsten voor de handelaren dat de verliezen op de rest meer dan voldoende gecompenseerd werden. De resultaten van dit succes zijn in Nederland nog steeds terug te vinden.

Nu geldt bij een schip dat het aantal participanten beperkt is. Via familiebanden kun je vergelijkbare structuren overal ter wereld bedenken (en vinden). Er is daarmee nog een verdere stap nodig. De stap wordt door Marx omschreven als het anonimiseren van het kapitaal.

Deze anonimisering is langs twee wegen gegaan. De eerste is het heel klein maken van een individueel belang in een onderneming. Bij een BV moet een eigen vermogen van EUR 18.000 worden ingebracht. Wanneer een aandeel een nominale waarde van EUR 1 heeft, kunnen er maximaal 18.000 houders zijn. De tweede weg bij de anonimisering is de verandering van op naam naar aan toonder. Bij de eerste dient een register te worden gehouden om te weten wie participeert in de onderneming. Bij de tweede hoeft dat niet meer. Dit maakt het voor eigenaren makkelijker om eigendomsbewijzen te verhandelen.

Dankzij het anonimiseren van kapitaal zijn westerse bedrijven in staat gesteld om economische macht te concentreren, met name omdat men in andere delen van de wereld eeuwenlang niet bereid was de vruchten van samenwerking te delen. Hierdoor kon – aldus de niet-gevonden Egyptische bron – het westen een economische voorsprong opbouwen.

Pooling van financial interests betekende ook dat er overlegstructuren moesten worden gevormd om een zorgvuldige afweging tussen de belangen van de diverse aandeelhouders te maken. Immers binnen een onderneming geldt dat elk aandeel één stem vertegenwoordigt. De vraag die opkomt, is of de pooling van financial interests heeft bijgedragen tot de wens naar een pooling of all interests (en het verlangen naar inspraak; democratie dus). In eerste instantie gold die wens vooral voor de succesvolle handelaren en fabrikeurs tegenover de machthebbende adel.