Het moet allemaal transparanter. De benoeming van Donner tot de nieuwe vice-voorzitter van de Raad van State gaat via een heuse sollicitatieprocedure. Daar komen geen achterkamertjes aan te pas. Het KB om Donner niet te belasten met de sollicitatieprocedure, is niet bedoeld om hem die baan te geven. Het doel was hem de kans te geven om te solliciteren. Blijft de vraag waarom Donner zou solliciteren, als hij al op een goede positie zit?

Ook in de financiële wereld wordt transparantie gepropageerd. De grote voorganger hierbij is de AFM. Deze toezichthouder probeert de transparantie te verbeteren door nadere regels, richtlijnen en leidraden af te kondigen. De vraag is of daarmee het doel wordt bereikt.

In de economische theorie is er één marktvorm die volledig transparant is. Dat is de markt van volledig vrije mededinging. In deze markt zijn er veel aanbieders van vergelijkbare grootte, er zijn geen toetredingsdrempels, het product is homogeen en de koper betaalt de prijs. Dit is een theoretisch concept. In de praktijk ziet een markt er nooit zo uit.

Voor de markt van vermogensbeheer, beleggingsadvies en execution only geldt een heel expliciete toetredingsdrempel. Alle partijen die hierop hun diensten aanbieden, hebben een vergunning van de AFM en DNB. Zonder vergunning mag je niet actief zijn op deze markt. De reden voor dit vergunningenbeleid is duidelijk. Deze markt is sterk gebaseerd op vertrouwen en van alle aanbieders wordt naast financiële soliditeit ook een hoge mate van integriteit geëist. En daar is niets mis mee.

Het product dat op onze markt wordt verhandeld, is niet homogeen. Een aandeel Unilever is per definitie iets heel anders dan een aandeel Philips. En de kennis en kunde van de ene adviseur is toch anders dan die van de andere; zelfs al zitten ze bij hetzelfde huis/bank. Ook geldt dat mensen die dagelijks intensief met financiële markten bezig zijn in het algemeen meer weten van de ontwikkelingen op deze markten dan de mensen die dit nieuws voornamelijk via de krant en het journaal volgen. Het resultaat van dit alles, is informatieasymmetrie. De specialist weet meer dan de leek. Dat geldt voor de tweedehands automarkt, maar even zo goed voor huisartsen. De enige manier om deze asymmetrie te beperken, is uitleggen. Vertellen wat je doet, hoe je het doet en waarom je het doet. En je daarbij telkens afvragen of dit in het belang is van de klant (patiënt in geval van de huisarts). De uitleg moet  overigens zodanig zijn dat de klant op hoofdlijnen kan begrijpen wat je vertelt.

Blijft over de prijs. Het Finse warenhuis Stockmann heeft een aantal heldere zakenprincipes. Zo zegt het warenhuis dat zij dat doet om geld te verdienen. Elke onderneming biedt met dat doel zijn diensten en producten aan. Daarbij meldt Stockmann dat dit alleen kan als de klanten de dienst of het product ervaren als ècht. Dit impliceert voor ons onder andere dat de klant de enige kan zijn die hiervoor betaalt. De vermogensbeheerder, de adviseur of degene die het execution only platform runt, mag daarmee niet aan de achterkant verdienen. Wanneer er opbrengsten aan de achterkant worden gerealiseerd, hoort hij deze aan de klant door te geven. De beste manier van doorgeven, is niet het verlagen van tarieven voor de klant, maar het één-op-één doorvergoeden. Immers als de klant de enige is die betaalt, heb je als vermogensbeheerder of andere financiële partij alle reden om het klantbelang te dienen.