2012 is een verkiezingsjaar. De verkiezingen die de meeste aandacht zullen krijgen zijn die voor de president in de VS. De republikeinen zijn met hun race begonnen. Hoewel op het moment van schrijven pas in vier staten voorverkiezingen zijn gehouden, is de meest waarschijnlijke republikeinse kandidaat Romney. De democraten hebben nog weinig gedaan. Het is onwaarschijnlijk dat daar iemand anders wordt gekandideerd dan Obama. Wellicht dat er nog een onafhankelijke kandidaat komt, maar de race naar het Witte Huis gaat tussen deze twee. De meest waarschijnlijke winnaar: Romney.

De primaire oorzaak voor de overwinning van Romney is economisch. Obama slaagt er niet in om de werkloosheid in de VS snel te laten dalen. In 2008 was de werkloosheid nog minder dan 5%. Op dit moment is deze nog steeds boven de 8%. Een deel van de recente daling in de statistieken komt doordat mensen zich niet langer inschrijven bij de arbeidsbureaus. Enerzijds, omdat ze geen uitkering (meer) krijgen. Anderzijds, omdat het arbeidsbureau ook geen werk kan vinden.

Dat de aanwezige economische groei in VS zich niet vertaald in meer werk voor Amerikanen, heeft vooral te maken met de samenstelling ervan. Volgens cijfers van het BEA, het Amerikaanse CBS, wordt de huidige groei vooral gedragen door exporten en investeringen van bedrijven. In het verleden kwam de groei vooral van investeringen in woningen en daaraan gerelateerde consumptieve uitgaven. Ook de overheid droeg zijn steentje bij. Beide laatste factoren zijn volledig weggevallen. De kans dat een van beide op korte termijn een grote positieve factor wordt, is niet groot.

De tweede oorzaak dat Obama de meest waarschijnlijke verliezer is, is zijn verkiezingsbelofte. Zijn belangrijkste belofte was “Change”. Het moest beter worden voor de gemiddelde en lager opgeleide Amerikaan. De overheid moest transparanter en haar uitgaven moesten omlaag. Met zijn belofte lijkt Obama het meest op president Carter. Ook hij kwam in het Witte Huis als een relatieve buitenstaander. Carters  belofte was een competente en meelevende overheid. Hij bracht het overheidstekort omlaag, versterkte de ministeries van onderwijs en sociale zaken en zorgde er voor dat meer niet-blanken toegang kregen tot banen bij de overheid. Dat glazen plafond van blanke mannen werd toen geslecht. Het presidentschap van Carter bracht echter geen optimisme. De inflatie was hoog en de rente was dat eveneens. De uitdager van Carter was een acteur van B-films met een economisch idee waarvan toen iedereen dacht dat dit beter op het witte doek dan in de praktijk kon worden uitgevoerd.

Dan is er nog een derde factor die de herverkiezing van Obama frustreert. Het is een factor die ook een rol speelde ten tijde van het presidentschap van Carter: Iran. Toen is de sjah verdreven en werd Iran een staat gebaseerd op de geloofsovertuiging van Sjiieten. Dat gaf spanningen tussen de VS en Iran. Die resulteerden in de bezetting van de Amerikaanse ambassade in Teheran en een verdubbeling van de olieprijs binnen een jaar. Dit beperkte de ruimte voor overige consumptieve uitgaven en drukte daarmee de economische groei. Momenteel staan Iran en de VS weer op gespannen voet met elkaar. Ook nu dreigt er een verdubbeling van de olieprijs wanneer Iran daadwerkelijk de Straat van Hormoes afsluit.

Voor Obama ligt een rol van Carter in het verschiet. Eigenlijk een goede president, maar dat erkennen we pas jaren later.